خاویر باردم

خاویر آنگل اِنسیناس باردِم [Javier Ángel Encinas Bardem]، بازیگر بزرگ اسپانیایی است که به خاطر بازی در فیلم «همه می‌دانند» به کارگردانی اصغر فرهادی جایگاه ویژه‌ای برای ما ایرانیان دارد. او متولد 1 مارس 1969 در لاس‌پالماس است و به عنوان یکی از پرافتخارترین بازیگران اسپانیایی در سطح بین‌المللی شناخته می‌شود. در این مقاله با دارالترجمه اسپانیایی کتیبه همراه باشید تا با زندگی و آثار این هنرمند سرشناس آشنا شویم

زندگی‌نامه

خاویر در جزایر قناری، که از زیباترین مناطق اسپانیا است متولد شده است. مادر او پیلار باردم، از بازیگران قذیمی اسپانیایی است و پدرش نیز تاجر بوده است. والدین او در همان روزهای اول زندگی خاویر از هم جدا شدند، او در نزد مادرش بزرگ شد. خانواده باردم چند نسل بازیگر و فعال در عرصه سینما بوده‌اند. دربزرگش رافائل باردم و مادربزرگش ماتیلد مونز سامپدرو هر دو از پیشروان سینمای اسپانیا هستند. کارلوس و مونیکا، برادر و خواهر خاویر نیز بازیگرند. دایی‌شان نیز، خوآن آنتونیو، به خاطر ساخت فیلم‌های ضدفاشیسم در دوران ژنرال فرانکو مدتی طولانی را در زندان بوده است

بنابراین عجیب نیست که او کودکی‌اش را بر صحنه تئاتر و لوکیشن‌های فیلمبرداری گذرانده است. با این وجود او برخلاف پیشینه درخشان خانواده‌اش علاقه‌ای به بازیگری نداشت. قلب او در نوجوانی برای نقاشی می‌تپید و به همین دلیل چهار سال را برای پیگیری آرزوهایش در مادرید سپری کرد. در آن دوره برای تأمین مخارج تحصیل‌اش نقش‌های کوچکی در بازی می‌کرد. رفته رفته اما دچار سرگردانی شد. علیرغم علاقه‌اش به هنر نقاشی، خود را مستعد این رشته نمی‌دید و تصور نمی‌کرد در آن به جایی برسد. او در این دوره حتی به اعتراف خودش یک شب به عنوان رقصنده استریپ‌تیز نیز کار کرده است.

سرنوشت باردم با بازیگری گره خورده است. او سرانجانم در 20 سالگی اولین نقش بزرگش را برای بازی در فیلم «سال‌های لولو» به دست آورد که در آن مادرش پیلار باردم هم‌بازی بود. کارگردان این فیلم، بیگاس لونا، چنان تحت تاثیر بازی او قرار گرفت که نقش رائول در فیلم «خامون خامون» را به او سپرد؛ نقشی که خاویر باردم به یک ستاره نوظهور در سینمای اسپانیا تبدیل کرد. او در این فیلم نقش یک مدل لباس زیر که گاوباز هم هست را به عهده داشت و در همین فیلم بود که برای بار اول با همسر آینده‌اش پنه‌لوپه کروز ملاقات کرد و همبازی شد. فیلم موفقیت‌های جهانی بسیاری نیز به دست آورد و رفته رفته شهرت خاویر باردم را از مرزهای اسپانیا فراتر برد

او اولین فیلم انگلیسی‌زبانش را در 1997 در فیلم «رقص با شیطان» تجربه کرد که در آن نقش یک دزد بانک را ایفا می‌کرد. البته ضعف در زبان انگلیسی باعث می‌شد که مجبور شود برخی نقش‌ها را در این دوره رد کند. سرانجام در سال 2000 با فیلم «پیش از آنکه شب برسد» در سطحی جهانی دیده شد و برای اولین بار نامزدی اسکار و گلدن‌گلوب را به افتخارتش افزود. او در این فیلم نقش یک شاعر کوبایی را برعهده داشت.

باردم ثابت کرده است که توانایی بازی در نقش‌های متفاوت را دارد و اجازه نمی‌دهد در یک کلیشه جا بیفتد. او در سال 2004 با بازی در فیلم «دریای درون» اولین جایزه بین‌المللی‌اش را در جشنواره فیلم ونیز به دست آورد. در سال ۲۰۰۶ او در کنار ناتالی پورتمن در فیلم «ارواح گویا» درخشید. سپس در سال ۲۰۰۷ در دو فیلم «جایی برای پیرمردها نیست» و «عشق در سال‌های وبا» بازی کرد که برای اولی برندهٔ جایزهٔ اسکار، گلدن گلوب و بفتا برای بهترین بازیگر نقش مکمل مرد شد.

درخشش باردم اما به همینجا ختم نمی‌شود. در سال 2008 در فیلمی به کارگردانی وودی آلن با نام «ویکی‌کریستینا بارسلونا» با پنه‌لوپه کروز و اسکارلت یوهانسون هم‌بازی شد. سال 2010 جایزه بهترین بازیگر مرد از جشنواره کن را برای بازی در فیلم «بیوتیفول» به دست آورد. او برای این نقش نامزد اسکار برای بهترین بازیگر نقش اول نیز شد و خود را در تاریخ اسپانیا ثبت کرد. چرا که اولین بازیگر اسپانیایی است که چنین افتخاری را به دست آورده است. او همچنین پنجمین جایزهٔ “گویاً ی خود را برای “بیوتیفول” دریافت کرد و آن را به همسرش پنه لوپه کروز و پسرش “لئو” تقدیم کرد.

سپس نقشِ رائول سیلوا در فیلم جدید جیمز باند «اسکای فال» به او پیشنهاد شد. او قرار بود در آن زمان در فیلمی از استفن کینگ نقشی را بپذیرد، اما از آنجایی که کمپانی یونیورسال ریسک ساخت آن فیلم را نپذیرفت، بعد از چند ماه باردم در مصاحبه‌ای با کریستین امان‌پور رسماً اعلام کرد که در نقش رائول سیلوا بازی خواهد کرد. در هشتم نوامبر سال ۲۰۱۲، باردم دو هزار و چهارصد و هشتاد و چهارمین ستارهٔ پیاده‌رو شهرت هالیوود را به خود اختصاص داد. ستارهٔ او درست در مقابل سالنِ “ال کاپیتان” (El Capitan Theatre) قرار دارد. او همچنین در فیلم «پسرانِ ابرها: آخرین کلونی» رنج و درد مردمان ساکن صحرای آفریقا در کمپ‌های فراریان به تصویر کشید.

فیلمشناسی خاویر باردم