اگر از قدم زدن و گمشدن در خیابانهای باریک و پر پیچ و خم حراصی ندارید ما به شما شهر تولدو در اسپانیا را پیشنهاد میکنیم. میتوانید حین قدمزدن در داخل این کوچهها از دیدن غنیترین میراث معماری اروپا لذت ببرید. این شهر تاریخی با داشتن بیش از 100 مکان تاریخی همچون مساجد، کلیساها و کاخها، از توریستیترین شهرهای اسپانیا به حساب میآید. با دارالترجمه اسپانیایی کتیبه همراه باشید تا شما را به درون کوچهپسکوچههای تاریخ ببریم.
شهر تولدو [Toledo] در مرکز اسپانیا و در 70 کیلومتری مادرید قرار گرفته است. این شهر افسانهای بر فراز دشت کاستیلا لامانچا [Castilla-La Mancha] واقع شده که توسط رودخانه تاقوس [Tagus] احاطه گردیده است. دو پل تاریخی و بسیار زیبا بر روی این رودخانه از اهمیت فراوانی برخوردارند. پل “الکانتارا” در شمال شرقی رودخانه و پایین قلعهی “سن سرواندو” از دوران قرون وسطی بر جای مانده است. در بخش شمال غربی، پل “سن مارتین” قرار دارد که تاریخچه آن به اواخر قرن سیزدهم میلادی تعلق میگیرد. تولدو با این که نزدیک به صد هزار نفر جمعیت دارد ولی به میزان جمعیتش گردشگرهای فراوانی به آن سفر میکنند.
پایههای شهر تولدو به دوران رومیان میرسد. با این حال در دوران ویزیگوتها بود که این شهر رونق فراوان یافت و بین سالهای 534 تا 711 میلادی به عنوان پایتخت قلمرو آنها رشد کرد. با پیروزی مورها که مسلمانانی از شمال آفریقا بودند، دورانی جدید بر این سرزمین حاکم شد. در این سالها، تولدو به عنوان سرزمین “جمعیت مضطرب” شناخته میشد. آنان مسیحیانی عربزبان بودند و اجازه داشتند دینشان را در این قلمرو دنبال کنند. تاریخ اسپانیا اما شاهد دگرگونیهای عمیقی شد و این شهر در سال ۱۰۸۵ توسط “پادشاه آلفونسو ششم” باز پسگرفته شده و بار دیگر به سلطه مسیحیان درآمد. در این دوران تولدو به مهمترین مرکز سیاسی و اجتماعی کاستیل که در آن سالها نقشی اساسی در تحولات سیاسی و اجتماعی این کشور بر عهده داشت، بدل گشت تا جاییکه برای نزدیک به پنج قرن بین سالهای 1085 تا 1560 میلادی تولدو پایتخت کاستیلها بوده است. شاید بتوان این دوران را دورانی طلایی برای این شهر دانست. بعدها اما با بزرگترشدن اسپانیا، شهرهایی چون مادرید و بارسلونا رشد چشمگیری داشتند و تولدو به حاشیه رانده شد. به ویژه وقتی در سال ۱۵۶۰ میلادی، پادشاه فیلیپ دوم، مادرید را به عنوان پایتخت خود انتخاب کرد اهمیت تولدو بسیار کاسته شد. با این وجود این شهر چنان گنجینهای را در خود پروانده است که امروز به مرکزی تاریخی و فرهنگی در سرزمین آفتاب بدل گشته است.
وقتی از دور به سمت این سرزمین حرکت کنید، آنچه در اولین چشمها را به خود جلب میکند، قلعه آلکازار [Alcázar de Toledo] است که امروزه آن را تبدیل به موره نظامی کردهاند. معماری این شهر به حدی جذاب است که در جای جای میتوان آثاری بسیار ارزشمند را تجربه کرد. برخی تولدو را یک موزه در فضای باز مینامند که با خیابانهای نامنظم باریک و کوچه های پیچ در پیچ از یک سو معماری سبک موریش را در کیفیتی عالی به نمایش میگذارد و از سوی دیگر با کلیساها و درمانخانهها، معماری دوران مسیحیت را به رخ میکشد. از آثار مهم فرهنگی این شهر میتوان به مسجد قدیمی «باب المردوم» [Cristo de la Luz]، مسجد “تورنریاس”[Las Toernerias]، پرستشگاه “سانتا ماریا لا بلانکا” و “ال ترانسیتو”، و کلیساهای “سن رومن”، “کریستو دلا وگا”، “سانتیاگو دل آرابال” و “سانتو تومه” اشاره کرد. در سال 1986 تولدو نیز جزء فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت گردید..
با وجود تمام آثار معماری درخشانی که در این شهر وجود دارد باید گفت که تولدو شهرتش را بیش از همه مدیون «میگوئل دِ سروانتس» [Miguel de Cervantes] است؛ کسی که با رمان دنکیشوت ادبیات غرب را دگرگون کرد. در بیشتر مغازههای این شهر، مجسمهها و تندیسهای فلزی دنکیشوت را با شمشیرش میتوان دید. همچنین این شهر میزبان یکی از تاثیرگذارترین نقاشان دوران رنسانس نیز بوده است؛ ال گرکو [El Greco]. آثار این نقاش بزرگ در کلیساها و گالریهای شهر میدرخشند و خانهی بازسازیشدهی او به روی عموم باز است.
از دیگر ویژگیهای برجسته و درخور توجه تولدو که به آن به عنوان شهری مهم در اسپانیا اعتبار میدهد، همجواری مسیحیان، مسلمانان و یهودیان به صورت کاملا صلحآمیز است. این شهر را همواره به عنوان مرکزی چندفرهنگی در اسپانیا میشناسند. از مهمترین دستاوردهای این همنشینی نیز میتوان به مدرسه مترجمان اشاره کرد که به «دارالترجمه طلیطله» معروف بوده است و در آنجا دانشمندان اسپانیایی و غیراسپانیایی به ترجمه متون عربی اسلامی میپرداختند. این دارالترجمه توسط «پادشاه آلفونسو دهم» در قرن سیزده میلادی تاسیس شد.
امروزه تولدو به یکی از مهمترین مراکز گردشگری اسپانیا تبدیل شده و همین امر بر اقتصاد آن تاثیرات شگرفی داشته است. با این وجود مردمان این شهر توانمندیها و امکانات خود را برای قرنها در زمینههای گوناگون توسعه دادهاند. با توسعه صنعت به اسپانیا، ساخت و تولید مواد شیمیایی، ماشین آلات، مبلمان و لوازم الکترونیکی رشد چشمگیری را در این ناحیه تجربه کرد. اما بیش از همه صنایع فولاد در این منطقه رونق یافت. مردمان تولدو از دیرباز با فولاد آشنا بودند و این شهر به تاریخ شمشیرسازی خود که قدمتی صدها ساله دارد بسیار افتخار میکند. امروز نیز یک کارخانه مهم اسلحهسازی نیز در حومه این شهر فعالیت دارد.
مناطق دیدنی تولدو
همانطور که در ابتدا نیز به آن اشاره کردیم شهر تولدو دارای بیش از 100 مکان تاریخی است که هر کدام از آنها نشانگر فرهنگ و تمدن به جامانده از این شهر خاطرهانگیز هستند. در ادامه برخی از مهمترین این مراکز را معرفی خواهیم کرد.
Toledo Cathedral
کلیسای جامع مرکزی یکی از جذابترین و بزرگترین مناطق دیدنی این شهر به حساب میآید که بر روی یک تپه بلند واقع شده است. ورودی این کلیسا با نقشهای برجسته طلایی بسیار زیبایی و نقاشیهای عظیم روغنی و پرترههای رنگی تزیینشده است که قدمت آنها به 500 سال میرسند و اولین گامها در دوران رنسانس را به نمایش میگذارند. این کلیسا دارای یک گالری هنری بسیار بزرگ با آثار ارزشمندی از هنرمندان بزرگی همچون تیسیان [Titian]، فرانسیسکو گویا [Fransisco Goya]، رافائل [Raphael]، و پیتر پل روبنس [Peter Paul Rubens] است. اما شاید بتوان مهمترین اثر این مجموعهی گرانبها را اثری متعلق به ال گرکو به نام The Disrobing of Christ دانست.
Alcazar
ساختمانی است بسیار قدیمی که از دورترین نقاط منطقه بر فراز شهر دیده میشود و خودنمایی میکند. اصالت اولیه ساختمان به زمان رومیان در قرن سوم باز میگردد. با این حال توسط مسلمانان بود که توسعه پیدا کرد و به یک ساختمان عظیم بدل شد. بعدها این قلعه تاریخی توسط آلفونسوی پنجم و آلفونسوی ششم توسعهی بیشتری پیدا کرد تا اینکه به آلکازار امروزی تبدیل شد.
Iglesia de los Jesuitas
کلیسایی است که به سبک باروک طراحی شده است و از بالای این ساختمان میتوانید نمایی زیبا از برجهای مخروطی دو قلو شهر را داشته باشید. این ساختمان در بلندترین منطقه شهر واقع شده است.
Mezquita Cristo de la Luz
پیشینه این ساختمان به 1000 سال قبل برمیگردد که توسط مسلمانان به عنوان مسجد بنا شد اما 200 سال بعد با تغییر کاربری به یک کلیسا تبدیل گشت. این ساختمان ترکیبی از دو معماری سبک مجدر [Mujedar] به همراه معماری مسیحی با نقاشیهای اولیه مسیحی بر روی دیوارهها را در خود جای داده است.
The Iglesia del Salvador
این ساختمان نیز در ابتدا به عنوان مسجد ساخته شد و بعدها به کلیسا تبدیل شد، اما تنوع سبکهای آن بیشتر است و به غیر از معماری مجدر و مسیحیت، از دو نوع معماری ویزیگوت و رومی نیز بهره برده است.
Iglesia de Santo Tome
یکی از مشهورترین و برجستهترین آثار El Entierro del Senor de Orgaz خانهای است که به نام خانه Iglesia de Santo Tome شناخته میشود.
Sinagoga de Santa Maria la Blanca
این بنای تاریخی یکی از سه کنیسه مهم اسپانیا قبل از خروج یهودیان از این کشور در قرن شانزدهم است. این ساختمان به همراه یکی دیگر از همتایان خود در تولدو واقع شده است. سومین کنیسه نیز در شهر کوردوبا قرار گرفته است.
Sinagoga El Transito
دومین کنیسه شهر تولدو متعلق به قرن شانزدهم Sinagoga El Transito که در دل خود موزهای به نام Sefardi را هم جای داده است.
Monasterio de San Juan de Los Reyes
یک کلیسای فوقالعاده زیبایی است که در قرن شانزدهم توسط ایزابل و فردیناند در منطقه یهودینشین تولدو بنا گردید.
Museo Victorio Macho
موزه ویکتوریا ماچو [Victorio Macho] یک موزه کوچک و زیبا است که به شاهکارهای هنرمندی به همین نام اختصاص دارد.
در انتها بد نیست اشاره کنیم که شهر تولدو دارای صنایع دستی ارزشمندی نیز هست. سفالهای میناکاریشدهی مشکی و طلایی از جذابترین این صنایع به شمار میروند که توسط هنرمندان شهر و با هنر دست درست میشوند. این سفالها در تمام اسپانیا زبانزد است و میتوان انواع آنها را به شکل بشقابهای تزئینی، سپر، قاشق، چنگال و حلقههای زیبادر مغازهها و فروشگاههای شهر یافت.
از دیگر ویژگیهای خاص این شهر، شیرینی معروف «خمیر بادام» [Mazapán] است. این شیرینی مخصوص کریسمس بوده، از بادام و شکر تهیه میشود. سپی با شیره مخصوص لعاب داده میشود و اغلب با انواع مختلف آجیلیجات تزئین میگردد.
همان طور که قبلا بیان کردیم از آنجایی که این شهر قدمت دیرینهای در شمشیر سازی و فولاد داراست، چاقو نیز از صنایع جذاب و سوغات این شهر محسوب می گردد که طرفداران زیادی را داراست.
