” فلامنکو “، این هنر اصیل اسپانیایی که موسیقی جهان را تحت تاثیر قرار داده، از همراهی روح و قلب خواننده، شور رقصنده و دستان نوازنده، شکل گرفته است و آن شده که تو میبینی و میشنوی.
همه چیز از قلب خوانندهی فلامنکو آغاز میشود، حس اشعار در دل و روحش نشسته و صدای کوک شده در حنجره اش. به رقصنده میرسد و او را، از خود بیخود می کند. میچرخد و میچرخد تا دامانش میان زمین و هوا بلند شود و بنشیند بر روی سیم گیتار نوازندگان … و این است معجزهی هنر، معجزه فلامنکو …
موسیقی فلامنکو، موسیقی است با قدمت 150 ساله ، طبق آنچه در تاریخ ثبت شده است. ولی احتمالا قدمت آن بیش از این ها است. این موسیقی متعلق به مردمان منطقه ای در کشور اسپانیا به نام « آندلس » است که روزگاری ملیتهایی چون عربها ، مراکشیها، یونانیها ، یهودیها و البته اسپانیاییها در کنار یکدیگر در آن زندگی میکردهاند. بنابراین میتوان گفت که این موسیقی، متاثر از موسیقی تمام این مردمان بوده است. در واقع بنیاد موسیقی فلامنکو ، برداشت آزاد مردم این ناحیه از موسیقی تمام آن اقوام مختلف است. البته کولیها هم در این موسیقی تاثیرگذار بودهاند و عدهای بر این عقیدهاند که این قوم، بیشتر در شکلگیری الگوهای ریتمیک خاص موسیقی فلامنکو نقش داشتهاند.
موسیقی فلامنکو در ابتدا فقط شامل فرمهای آوازی و رقص بوده که آواز آن از آن جهت که از حنجره اجرا می شود (نه از دیافراگم)، شباهت زیادی به آواز ایرانی دارد. در ابتدا، گیتار تنها نقش همراهیکننده ی آواز و رقص را داشته و بعدها پس از ظهور « رامون مونتوی » هنر تکنوازی گیتار فلامنکو پایه گذاری شد. با توجه به اینکه این شخص اصولا فرد آگاهی بوده و با موسیقیدانهای کلاسیک نشست و برخاست داشته، توانایی قرار دادن تکنوازی گیتار فلامنکو در کنار آواز را داشته است. به طوری که امروزه با پیشرفت این هنر ، در بسیاری موارد دیده می شود که نقش تکنوازی گیتار در موسیقی فلامنکو نه تنها از آواز کمتر نیست، بلکه در رتبهی بالاتری قرار گرفته است.
موسیقی فلامنکو در اصل یک موسیقی محلی یا فولکور است که بعدها با تاثیر گرفتن از موسیقی کلاسیک، به یکی از رشتههای شناختهشده و موثر تبدیل شده است و امروزه دیده میشود در گوشه و کنار دنیا، گروههای موسیقی مثلا جز، از کارهای فلامنکو در آثار خود استفاده میکنند. موسیقی فلامنکو یک موسیقی دستگاهی است که دارای دستگاه های «ریتمیک» و « بدون ریتم » است که غالبا در مد « فریژن » اجرا می شوند . البته به وفور از مدولاسیون و آلتراسیون در آن استفاده می شود، ولی پایه ی هارمونیک این موسیقی ، بر مد فریژن استواراست.
یک مشخصه ی این موسیقی ، وجود الگوهای ریتمیک خاص است. مثلا الگوهای 12 ضربی که در طول چند میزان متوالی ، معرف دستگاه مشخصی خواهد بود و تنها کسر میزان ، ریتم قطعه را مشخص نمیکند. این الگوی 12 ضربی با سرعتهای مختلف در دستگاههای مختلف اجرا میشود . فاکتورهای مختلفی وجود دارند که علاوه بر آنچه که گفته شد، تفاوت های دستگاه های موسیقی فلامنکو را مشخص می کنند. مثلا پوزیسیون های مختلف اجرای دو قطعه بر روی گیتار حتی با هارمونی های مشابه.
ارکستراسیون فلامنکو ، اغلب شامل سازهای کوبهای (پرکاشن) است که مهمترین آنها سازی است به نام «کاخون» که از آمریکای جنوبی وارد این موسیقی شده است و امروزه از لحاظ آکوستیک دارای صدای خوبی است و دیگری ضربات کف دست یا همان «پالماس» که با دو نوع صدای زیر و بم توسط همراهی کننده ها اجرا می شود. از جمله سازهای کوبه ای دیگر ، سازی است به نام « کاستانت » که بیشتر در خود اسپانیا استفاده می شود. وظیفه ی سازهای کوبه ای در موسیقی فلامنکو ، خفظ پایه ی الگوی ریتمیک خاص هر دستگاه در طول قطعه است. در واقع نقش این گونه سازها در سبک فلامنکو به اندازه ی مثلا موسیقی راک پررنگ نیست. پایه ی ارکستراسیون فلامنکو یعنی گیتار ، می تواند به صورت تکنوازی یا همراهی آواز یا رقص و با همراهی پرکاشن (هریک از سازهای گروه کوبه ای یا ترکیبی از آنها) نواخته شود. اصولا مجموعه تمام مشخصههای ذکر شده، معرف فرهنگ خاص مردمان آندلس اسپانیا است.